ΑΑΔΕ: Ποιες συναλλαγές επιχειρήσεων στην ΕΕ απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ
Οι δικαιούχοι, τα κριτήρια και τα βήματα.
Το τοπίο για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ μικρών επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ και πραγματοποιούν συναλλαγές στην Ελλάδα, ξεκαθαρίζει απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, σύμφωνα με την οποία το ειδικό καθεστώς ισχύει για πωλήσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά.
Η εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος επιφέρει διοικητικές απλουστεύσεις για τις επιχειρήσεις όπως μη υποβολή δήλωσης ΦΠΑ, έκδοση απλουστευμένων τιμολογίων κ.ά. αλλά δεν παρέχει δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ με τον οποίο επιβαρύνονται οι δαπάνες/αγορές των επιχειρήσεων.
Δικαιούχοι της απαλλαγής είναι επιχειρήσεις σε άλλο κράτος-μέλος οι οποίες έχουν υποβάλει προηγούμενη κοινοποίηση ή επικαιροποίηση της στο κράτος εγκατάστασής τους, δηλώνοντας τη βούλησή τους να εφαρμόσουν το ειδικό καθεστώς στο εσωτερικό της χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός της Ένωσης δεν υπερέβη τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος τις 100.000 ευρώ και ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός του εσωτερικού της χώρας δεν υπερέβη τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος τις 10.000 ευρώ.
Με βάση τη διαδικασία, μια επιχείρηση εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος, που είναι ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων εκεί, αιτείται μέσω της Φορολογικής Διοίκησης να κάνει χρήση του απαλλακτικού καθεστώτος μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Το αίτημά της διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ με την προαναφερόμενη διαδικασία, συνοδευόμενο από τα στοιχεία των διενεργούμενων συναλλαγών της τόσο στο σύνολο των κρατών μελών της ΕΕ, όσο και στο εσωτερικό της Ελλάδας. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που η επιχείρηση είναι ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων στη χώρα της ΕΕ που εδρεύει.
Ποιο θεωρείται κράτος μέλος εγκατάστασης
Διευκρινίζεται ότι κράτος μέλος εγκατάστασης μιας μικρής επιχείρησης θεωρείται το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται η έδρα της οικονομικής της δραστηριότητας, δηλαδή ο τόπος όπου ασκούνται τα καθήκοντα της κεντρικής διοίκησης ενώ στην περίπτωση φυσικού προσώπου ως κράτος μέλος εγκατάστασης θεωρείται το κράτος μέλος στο οποίο το πρόσωπο έχει τη μόνιμη κατοικία του. Οι επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους σε κράτος εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν δύνανται να ενταχθούν στο καθεστώς απαλλαγής από το ΦΠΑ ακόμα και αν διαθέτουν σε κάποιο κράτος μέλος μόνιμη εγκατάσταση. Για παράδειγμα επιχείρηση με έδρα στην Τουρκία που διατηρεί υποκατάστημα στην Ελλάδα δεν μπορεί να επωφεληθεί του ειδικού καθεστώτος
Παράλληλα η απόφαση της ΑΑΔΕ καθορίζει αναλυτικά τις περιπτώσεις παύσης χρήσης του ειδικού καθεστώτος. Η παύση μπορεί να γίνει οικειοθελώς, κατόπιν αίτησης της επιχείρησης στο κράτος εγκατάστασής της, είτε μόνο για την Ελλάδα είτε για όλα τα κράτη-μέλη. Μπορεί επίσης να επέλθει υποχρεωτικά, όταν το κράτος-μέλος εγκατάστασης ενημερώσει την ΑΑΔΕ ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις εφαρμογής, ή όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των ορίων κύκλου εργασιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξαίρεση από το καθεστώς μπορεί να ισχύει αναδρομικά, ιδίως όταν αποδειχθεί ότι οι προϋποθέσεις δεν συνέτρεχαν εξαρχής.
Επιπλέον προβλέπεται παύση του καθεστώτος σε περίπτωση διακοπής εργασιών της επιχείρησης , καθώς και μετά από συστημικές επαληθεύσεις της φορολογικής διοίκησης. Ακόμα , ρυθμίζεται η μετάταξη της επιχείρησης σε προηγούμενο καθεστώς ΦΠΑ, εφόσον είχε λάβει ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ πριν από την ένταξή της στο ειδικό καθεστώς.